Их Британийн хойд хэсэгт орших, эртний Ромын эзэнт гүрний хамгаалалтын байгууламж болох Хадрианы хэрэм орчмын Виндоланда цайзаас дэлхийн хамгийн эртний "угаалгын өрөөний шаахай" гэж үзэж болох гутлуудыг археологичид илрүүлсэн байна.

Эдгээр гутал нь модон ултай, арьсан оосортой бөгөөд эртний ромчууд "sculponeae" хэмээн нэрлэдэг байжээ. Тэд халуун усны газрын хэт халсан, гулгамтгай шалан дээр хөлөө түлэхээс хамгаалахын тулд ийм төрлийн шаахай өмсдөг байсан аж.

Судлаачдын үзэж буйгаар уг шаахайнууд нь манай эриний 140–180 оны хооронд хэрэглэгдэж байсан бөгөөд хүчилтөрөгч багатай шаварлаг хөрсөнд хадгалагдан үлдсэн нь өнөөдрийг хүртэл эвдрэлгүй хүрч ирэх боломжийг бүрдүүлжээ. Виндоландагаас нийтдээ 5,000 гаруй гутал олдсоноос 50 орчим нь ийм зориулалтын шаахай байсан байна.

Сонирхолтой нь зарим шаахайг энгийн хийцтэй урласан бол заримд нь хөлийн хурууны дүрс, геометрийн хээ сийлсэн байжээ. Энэ нь эртний ромчууд зөвхөн хэрэгцээ төдийгүй гоо зүйг ч эрхэмлэдэг байсныг харуулж байна.

Эрдэмтэд эдгээрийг зөвхөн усанд орохдоо хэрэглэдэг байсан уу, эсвэл шавар, цаснаас хамгаалах зориулалттай давхар гутал болгон ашигладаг байсан уу гэдгийг цаашид судлахаар төлөвлөж байна.